Teatr Rozrywki, Chorzów

Początki Teatru Rozrywki sięgają roku 1976, kiedy to w Komitecie ds. Radia i Telewizji zrodził się pomysł, aby przy katowickim ośrodku TVP powołać Music Hall. Wielka rewia w stylu broadwayowskim, strusie pióra, długonogie tancerki — to miało przykuć uwagę nie tylko publicystów. Z założenia Music Hall miał być swoistą mieszanką rewii, variette i musicalu, połączoną z recitalami gwiazd. Plany repertuarowe były imponujące: 250 przedstawień rocznie, w tym trzy premiery rewiowe, musical, a co miesiąc — nowe show. Dla potrzeb telewizji zaplanowano 540 minut programu premierowego i około 400 minut kompilowanego! Jedną z pierwszych decyzji, dotyczących budowy nowego zespołu artystycznego, było utworzenie Studium Taneczno-Wokalnego, w którym adepci mogli poznać tajniki śpiewu, aktorstwa, tańca, stepu, akrobatyki scenicznej, pantomimy, a nawet kaskaderki. Nauka trwała 2,5 roku, a jej absolwenci mieli zagwarantowany dyplom artysty estradowego. Jednym z adeptów był Janusz Józefowicz. Nowa instytucja nie ustrzegła się od wielu problemów, które dotyczyły głównie założeń organizacyjno-programowych, ale i pewnych szczegółów realizacyjnych. Wielu zadawało sobie również pytanie, dlaczego właśnie w Chorzowie powstał Music Hall? Niektórzy słusznie ripostowali, że przecież właśnie na Śląsku, dzięki katowickiej Akademii Muzycznej, można spotkać znakomitych muzyków rozrywkowych, w tym uzdolnionych wokalistów i tancerzy. Nie bez znaczenia podkreślano piękno tradycji amatorskiego muzykowania na Śląsku. Poza tym Chorzów był uważany za pustynię kulturalną, a Music Hall miał zapełnić tę lukę. Uroczyste otwarcie Teatru i pierwszą premierę dla publiczności odwlekano z roku na rok. Najwięcej kontrowersji wzbudziły roboty budowlane. W końcu nadszedł rok 1981, kiedy to zawierucha społeczno-polityczna wstrzymała wszelkie prace. Na szczęśliwy finał trzeba było czekać jeszcze kilka lat. Ostatecznie w połowie lat 80. zapadła decyzja, aby telewizyjny Music Hall przekształcić w Teatr Rozrywki. Tak oto w 1 stycznia 1985 roku (tego dnia Państwowy Teatr Rozrywki w Chorzowie, jako spadkobierca Music Hallu został przejęty od Radiokomitetu przez Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach) narodziła się jedna z najciekawszych obecnie scen teatralnych w Polsce. Siedzibą teatru od początku jego istnienia jest piękny, secesyjny budynek w samym centrum miasta, nieopodal chorzowskiego Rynku. Powstał w roku 1900 i do końca II wojny światowej pełnił funkcję ekskluzywnego hotelu Graf Reden, który szybko stał się najbardziej znany w mieście. Była to zasługa przede wszystkim położenia, ale nie tylko. W hotelu tym odbywały się najwytworniejsze bale karnawałowe, na które zjeżdżali goście nawet z samego Berlina! W sali widowiskowej z widownią na ponad dwa tysiące osób (sic!) występowali znani artyści i zespoły teatralne. Restauracja i kawiarnia hotelowa zasłynęły wkrótce wyśmienitą kuchnią, doskonałymi trunkami (w karcie zawsze było kilka gatunków piwa) oraz gościnnością właściciela hotelu, Franza Oppawskiego, którego bywalcy zwykli poufale nazywać Franzkiem. Widownia Dużej Sceny Teatru Rozrywki ma 582 miejsca siedzące. Do ubiegłego sezonu Teatr dysponował również Sceną w Galerii na 90 osób, która dziś już fizycznie nie istnieje. Nowa Mała Scena z widownią na 100 osób i nowoczesnym zapleczem otwarta została jesienią 2008 roku. Był to jeden z ostatnich etapów kompleksowej przebudowy Teatru, która trwała wiele miesięcy. Dzięki pracom budowlanym teatr zyskał nowe wejście, powiększone foyer Dużej Sceny, nowe szatnie i toalety, kawiarenkę oraz bufet dla widzów, parkiet taneczny i nowoczesną, przeszkloną fasadę. Generalnym Wykonawcą robót było Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego i Usług Technicznych „Śląsk” Sp. z o.o., które zrealizowało projekt przebudowy, wykonany przez Studio Stożek & Partnerzy z Katowic. Teatr posiada cztery zespoły artystyczne: zespół aktorski, wokalny i balet oraz własną orkiestrę. Taka struktura pozwala na budowanie zróżnicowanego formalnie i stylistycznie repertuaru. Przy Teatrze Rozrywki działa także Chór Dziecięcy, występujący w spektaklach oraz samodzielnie i z orkiestrą w ramach specjalnych koncertów. Funkcję Dyrektora Naczelnego i Artystycznego Teatru Rozrywki pełni Dariusz Miłkowski, który uczestniczył także w procesie przekształcenia Music Hallu w Teatr Rozrywki. Od początku istnienia bardzo wyraźnie określono linię programową chorzowskiej sceny. Dominowały widowiska muzyczne i musicale, uzupełniane tytułami komediowymi i dramatycznymi. Ważne miejsce w repertuarze zajmowały prezentacje najciekawszych dokonań artystów z całej Polski. Ogromną popularnością cieszyły się na przykład przeniesienia koncertów galowych kolejnych wrocławskich Przeglądów Piosenki Aktorskiej, w których występowała cała plejada znakomitych aktorów. Na chorzowskiej scenie wystąpili m.in. słynna włoska piosenkarka Milva, legendarny bard Bułat Okudżawa, niemiecka aktorka, urodzona w Chorzowie Hanna Schygulla, wybitny tancerz Michaił Barysznikow i wielu, wielu innych. Ewa Demarczyk koncertowała wielokrotnie, a Krystyna Janda czy Michał Bajor wręcz zaprzyjaźnili się z „Rozrywką”. Chorzowscy widzowie od lat mają okazję obcować z wielkimi pozycjami teatru dramatycznego, przy okazji wizyt Narodowego Teatru Starego z Krakowa oraz scen stołecznych: Powszechnego, Polskiego, Polonii i Współczesnego. Teatr Rozrywki gościł również księdza profesora Józefa Tischnera, Sławomira Mrożka i Krzysztofa Pendereckiego, konsekwentnie realizując ideę umożliwiania publiczności żywego kontaktu z wielkimi osobowościami szeroko pojętej kultury narodowej. Oblicze artystyczne Teatru Rozrywki określa jednak przede wszystkim repertuar własny. Miały tu miejsce polskie prapremiery widowisk muzycznych i musicali (m.in. „Dzisiaj wielki bal w Operze” J. Tuwima, „Kat i błazen” J. Wericha, „Czarodziej z krainy Oz” F. L. Bauma, „Evita” A. L. Webbera, „Pocałunek kobiety-pająka” J. Kandera, „The Rocky Horror Show” R. O'Briena, „The Canterville Ghost” J. Williamsa, „Dyzma — musical” W. Młynarskiego, „Rudolf Valentino” Z. Rudnickiej, „Rent” J. Larsona, „Spin — musical” D. Pashley'a ). W uzupełnieniu dużych widowisk muzycznych, w repertuarze zawsze znajdowały się propozycje bardziej kameralne — niegdyś był to m.in. cykl przedstawień niemieckich ekspresjonistów (Heymann, Weill, Tucholsky), później opowieść o oberiutach — rosyjskich awangardystach, Ptasiek wg Williama Whartona oraz opowieści o Josephinie Baker czy Madame Therese, a także ciesząca się wielkim powodzeniem u publiczności, kameralna adaptacja „Zbrodni i kary” z Henrykiem Talarem i Maciejem Stuhrem. Wielkim wydarzeniem artystycznym stał się swego czasu autorski spektakl Józefa Szajny „Ślady” z muzyką znakomitego śląskiego kompozytora Aleksandra Lasonia, prezentowany na wielu festiwalach w kraju i za granicą. Ogromnym uznaniem publiczności cieszyły się i cieszą nadal światowe przeboje musicalowe, takie jak „Opera za trzy grosze”, „Ocean niespokojny”, „Skrzypek na dachu” (14 sezonów na afiszu!), „Jesus Christ Superstar”, „West Side Story”, „Cabaret” i „Człowiek z La Manchy”. W dwóch ostatnich przedstawieniach wspaniałe kreacje stworzył niezapomniany Stanisław Ptak, przez kilkanaście ostatnich lat życia związany z „Rozrywką”. Lista jego znakomitych ról w Chorzowie jest dużo dłuższa, tym bardziej Jego odejście (30 czerwca 2002 r.) stało się dla Teatru Rozrywki wielką i bolesną stratą. Podobnie jak śmierć wybitnego reżysera, Marcela Kochańczyka (15 lipca 2002 r.) — autora większości musicalowych inscenizacji w Teatrze Rozrywki. Wśród realizatorów, chętnie podejmujących współpracę z chorzowskim zespołem, są takie znakomitości, jak reżyserzy Ingmar Villqist i Laco Adamik, scenografowie i kostiumolodzy: Barbara Ptak, Elżbieta Terlikowska, Paweł Dobrzycki, Jacek Zagajewski czy Jerzy Rudzki, choreografowie: Zofia Rudnicka, Henryk Konwiński czy Katarzyna Aleksander-Kmieć oraz tłumacze, tacy jak Wojciech Młynarski, Andrzej Ozga, Michał Ronikier, Michał Rusinek i wielu innych. Wybitni twórcy i aktorzy – wielokrotnie uhonorowani Złotymi Maskami, nagrodami Prezydenta Chorzowa w dziedzinie kultury i innymi nagrodami środowiskowymi – dają świadectwo jakości prezentowanych tu przedstawień. Świadectwo to również daje publiczność. Od kilku lat liczba widzów odwiedzających Teatr Rozrywki przekracza rocznie 120 tysięcy!